یک مقام مسئول معاونت علمی:
مشوق های جدید فناورانه پیرو منویات رهبری پشتیبانی از پروژه های پرریسک
به گزارش بازسازی خانه، معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی اظهار داشت: مشوق هایی را تعریف کرده ایم تا شرکت های دانش بنیان بتوانند با انگیزه و اطمینان بیشتری بسمت لبه دانش جهانی و فناوری های نوظهور حرکت کنند.
محمدجواد صدری مهر، معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، در گفتگو با خبرنگار مهر، ضمن اشاره به پیام اخیر رهبر معظم انقلاب به مدال آوران و نخبگان، اظهار داشت: در پیام رهبری نگاه نخبگی فراتر از علم و فناوری است یعنی هرکسی که توانایی خاصی در هر زمینه ای دارد و می تواند تاثیرگذاری ویژه ای داشته باشد، در این پیام نخبه فرض شده است. این نخبه علاوه بر موهبت خدادادی، مسئولیت اجتماعی هم بر عهده دارد. این مسئولیت در برابر توسعه کشور، پیشرفت مردم و بهبود شرایط امروز و آینده جامعه معنا پیدا می کند.
ضرورت پیوند انگیزه نخبگان با منافع اقتصادی
وی با طرح این پرسش که چطور می توان زمینه اثرگذاری نخبگان در جامعه را فراهم نمود، اظهار نمود: پاسخ این پرسش را می توان در محتوای همین پیام جست وجو کرد. زمانیکه انگیزه نخبگان با منافع اقتصادی گره بخورد و برای فعالیتهای آنان بازار ایجاد شود، زمینه اثرگذاری بیشتر آنها هم فراهم خواهد شد.
صدری مهر با تاکید بر مسئولیت جدی صنایع دراین خصوص اضافه کرد: صنایع باید به جای آن که در بعضی موارد به واردات علاقمند باشند، برای حل مسایل و مشکلات خود از ظرفیت نخبگان داخلی بهره گیرند. به این منظور، ضروری است مسایل و نیازهای صنعت به پرونده های مشخص فناوری و نظام موضوعات فناورانه تبدیل شوند یا در قالب درخواست های جامع برای ارایه چاره (RFP) تعریف و به نخبگان ارایه شوند.
وی با اشاره به اینکه نخبگان توانایی حل مسایل پیچیده را دارند، اضافه کرد: نخبگان ایرانی در عرصه های مختلف علمی و تخصصی از ظرفیت بالایی برخوردار می باشند. نمونه هایی از فعالیت متخصصان در کشورهای مختلف را می شنویم که برای حل مسایل صنعت خودروسازی آلمان یا مسایل جامعه شناختی فرانسه به کار گرفته می شوند. این مساله این پرسش را مطرح می کند که چرا ظرفیتهای مشابه در داخل کشور کمتر دیده و برجسته می شوند؟
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری اشاره کرد: نکته مهم این است که ابتدا باید مسایل خویش را به درستی تعریف نماییم. صنعت باید مساله خویش را مشخص نماید و به جای جست وجوی پاسخ مشکلاتش در واردات، بدنبال حل آنها با استفاده از توان نخبگان باشد.
وی ضمن اشاره به اهمیت تفکیک مسئولیت تعریف مساله و حل آن اظهار داشت: تعریف مسئله، خود یک کار تخصصی و مهم می باشد. بعنوان مثال، در کلاس درس و جلسه امتحان، استاد مساله را طرح می کند و دانشجو که بر دانش و ابعاد مختلف موضوع تسلط دارد، آنرا حل می کند. از دانشجو انتظار نداریم که در همان مرحله امتحان، مساله را هم طراحی کند. در صنعت هم همین منطق وجود دارد؛ صنعت باید مسایل خویش را تعریف کند تا نخبه بتواند آنها را بررسی و برای حلشان راه حل ارایه کند.
صدری مهر تاکید کرد: بنابراین، یکی از موضوعات مهم این است که تعریف مسایل صنعت باید از طرف خود صنعت صورت گیرد. تا وقتی که مساله مشخص و تعریف شده ای وجود نداشته باشد، نمی توان از نخبه انتظار داشت که برای حل آن اقدام نماید. در حقیقت، گام اول، تعریف مساله از طرف صنعت، بازار و دولت می باشد.
بازار پایدار با تأکید بر زنجیره های فناوری شکل می گیرد
وی در ادامه، ایجاد بازار پایدار را یکی دیگر از محورهای مهم طرح شده در پیام رهبر انقلاب دانست و اظهار داشت: بازار پایدار زمانی شکل می گیرد که قابلیت های پایدار به وجود آمده باشند. نکته مهم این است که با تولید یک محصول به تنهایی نمی توان بازار پایداری ایجاد کرد.
صدری مهر اضافه کرد: اگر بتوانیم فعالیتهای فناورانه و دانش بنیان و ظرفیتهای نخبگان را از سطح تولید محصولات منفرد به توسعه زنجیره های کامل فناوری ارتقا دهیم و این زنجیره ها را به قابلیت های پایدار تبدیل نماییم، زمینه تشکیل بازار پایدار فراهم خواهد شد.
وی برای تبیین این مساله به نمونه شرکتهای بزرگ جهانی اشاره نمود و اظهار داشت: بعنوان مثال، برخی شرکتهای خودروسازی در جهان طی دهه های متوالی پیشتاز بازار بوده اند. این جایگاه فقط با تولید یک خودرو یا یک محصول به دست نیامده است، بلکه نتیجه تسلط بر زنجیره کامل تولید، از سامانه محرکه و سیستم تعلیق گرفته تا بدنه، تجهیزات الکتریکی و طراحی است.
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری اضافه کرد: چنین شرکت هایی متناسب با نیازهای بازار، محصولات جدید تولید می کنند و حتی تلاش دارند روندهای آینده بازار را پیشبینی کرده و بر مبنای آن طراحی و برنامه ریزی کنند. تسلط بر کل سیستم ارزش، برای این شرکت ها قابلیت پایدار بوجود آورده و همین قابلیت، بازار پایداری را در اختیارشان قرار داده است.
وی ضمن اشاره به صنعت کشاورزی هم اظهار نمود: وقتی یک شرکت بزرگ کشاورزی در سطح جهانی طی چند صد سال جایگاه پیشرو خویش را حفظ می نماید، دلیل آن فقط تولید یک محصول نیست؛ بلکه از اصلاح و به نژادی بذر گرفته تا روشهای نوین کشت، کود، سموم، هوشمندسازی، صنایع تبدیلی و تکمیلی، بر بخش های مختلف زنجیره تسلط دارد. همین تسلط بر سیستم ارزش، امکان حفظ جایگاه و حضور پایدار در بازار جهانی را برای آن فراهم آورده است.
بازار پایدار از راه تمرکز بر زنجیره ها شکل می گیرد
صدری مهر تاکید کرد: بنابراین، با یک محصول یا تمرکز صرف بر فعالیت یک شرکت دانش بنیان برای تولید محصولی مشخص، نمی توان بازار پایدار ایجاد کرد. بازار پایدار از راه تمرکز بر زنجیره ها شکل می گیرد. اگر می خواهیم برای مجموعه های فناور کشور، چه در بازار داخلی و چه در حوزه بین المللی، موقعیت های پایدار ایجاد نماییم و زمینه اثرگذاری اقتصادی نخبگان را فراهم آوریم، باید به جای تمرکز صرف بر محصولات منفرد، توسعه زنجیره های فناوری و تبدیل آنها به قابلیت های پایدار را در اولویت قرار دهیم.
حرکت بسمت فناوری های نوظهور و لبه دانش ضروری است
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری در قسمت دیگری از این گفت و گو، ضمن اشاره به ضرورت تقویت توان داخلی و توسعه فناوری، اظهار نمود: دراین خصوص چند موضوع اهمیت دارد. نخست این که شاخصهای ارزیابی شرکتهای دانش بنیان باید متناسب با تحولات روز فناوری در جهان بروزرسانی شوند؛ چونکه فناوری با سرعت زیادی درحال تحول است.
تغییر شاخصها و بروزرسانی معیارهای ارزیابی دانش بنیانی در دوره جدید
وی اضافه کرد: گاهی برخی شرکتهای دانش بنیان اعلام می کنند که در دوره گذشته مشمول این عنوان بوده اند، اما در ارزیابی جدید این جایگاه را از دست داده اند. این مساله به سبب تغییر شاخصها و بروزرسانی معیارهای ارزیابی است. ما این شاخصها را متناسب با تحولات فناوری، به طور معمول در بازه های سه تا پنج ساله و در بعضی حوزه ها با فاصله زمانی کوتاه تر، بازبینی می نماییم. دلیل این کار هم سرعت بالای تحولات فناوری در جهان است. بنابراین، باید مشخص باشد که هر شرکت بر مبنای چه شاخص هایی در مقطع زمانی فعلی دانش بنیان شمرده می شود.
صدری مهر با تاکید بر ضرورت حل گلوگاه های فناوری کشور اظهار داشت: برای رفع گلوگاه های فناورانه، نمی توان فقط به فعالیتهای متعارف و روشهای معمول اتکا کرد. این حوزه نیازمند اقدامات ویژه و حرکت بسمت فناوری های ساختارشکن، فناوری های نوظهور و لبه دانش جهانی است.
تعریف مشوق هایی برای شرکتهای دانش بنیان که بتوانند بسمت لبه دانش جهانی حرکت کنند
وی اضافه کرد: هرچند ورود به این حوزه ها در مقایسه با فناوری های متعارف دشوارتر است و رسیدن به نتیجه هم مخاطرات خاص خویش را دارد، اما چنین اقداماتی برای کشور قابلیت به وجود می آورد. به همین دلیل، مشوق هایی را تعریف کرده ایم تا شرکتهای دانش بنیان بتوانند با انگیزه و اطمینان بیشتری بسمت لبه دانش جهانی حرکت کنند و در این حوزه ایفای نقش داشته باشند.
تغییر رویکرد از فناور بنیان به قدرت بنیان
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری ضمن اشاره به ضرورت تغییر رویکرد در فعالیت شرکتهای دانش بنیان اشاره کرد: موضوع مهم دیگر، حرکت از منطق فناوربنیان بسمت منطق قدرت بنیان است. قدرت بنیان بودن به این معناست که شرکت بتواند در یک تکنولوژی پیشرفته و در لبه دانش، قابلیت پایدار ایجاد کند؛ قابلیتی که در شرکت و کشور باقی بماند و برای کشور مزیت ایجاد نماید.
باید بدنبال ایجاد قدرت فناورانه باشیم
وی اضافه کرد: بر همین اساس، به جای آن که فقط به گسترش فناوری بعنوان یک محصول یا فعالیت مقطعی نگاه نماییم، باید بدنبال ایجاد قدرت فناورانه باشیم. این رویکرد مستلزم آن است که شرکتهای دانش بنیان با استفاده از مشوق های حقیقی، بسمت فناوری های نوظهور، ساختارشکن و لبه دانش حرکت کنند و با استمرار فعالیتهای خود، موفقیتهای فناورانه را به زنجیره هایی منسجم تبدیل کنند.
صدری مهر تصریح کرد: این زنجیره ها در نهایت باید به قابلیت های پایدار تبدیل شوند؛ قابلیت هایی که هم گلوگاه های فناورانه کشور را برطرف کنند و هم بعنوان یک مزیت رقابتی پایدار، امکان حضور مؤثرتر شرکتهای ایرانی در بازارهای بین المللی را فراهم آورند.
وی ضمن اشاره به اهمیت دفاع از حضور بین المللی شرکتهای دانش بنیان اظهار داشت: ورود به بازارهای بین المللی نیازمند تعریف الگوی مشخصی از حمایت ها، تعاملات و شیوه ورود به بازار است. شرایط ویژه کشور، بخصوص باتوجه به تحریمها، این مساله را پیچیده تر می کند و لازم است سرمایه گذاری و تلاش بیشتری از طرف بخش های مختلف دولت دراین خصوص صورت گیرد.
اعتبار مالیاتی؛ مشوقی برای ورود صنایع به لبه فناوری
معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی ریاست جمهوری در ادامه، ضمن اشاره به ظرفیتهای قانون جهش تولید دانش بنیان و امتیازات پیشبینی شده در آن اظهار نمود: بعضی از این ظرفیت ها نمونه هایی از مشوق های حقیقی برای گسترش فناوری هستند. بعنوان مثال، در سازوکار اعتبار مالیاتی، دولت به صنعت و بازار این امکان را می دهد که برای رفع نیازهای خود بسمت فناوری های پیشرفته و لبه دانش حرکت کنند و هزینه های مطالعه و توسعه را از محل اعتبار مالیاتی تأمین کنند.
وی با اشاره به اینکه فعالیتهای مطالعه و توسعه ذاتاً با ریسک و عدم قطعیت همراه هستند، اضافه کرد: در فعالیتهای پژوهش و توسعه، همیشه احتمال به نتیجه نرسیدن وجود دارد. اگر یک پروژه مطالعه و توسعه به نتیجه برسد، برای صنعت ارزش افزوده و ثروت به وجود می آورد و طبیعتاً این موفقیت برای کشور هم سودمند خواهد بود.
دولت از راه سازوکار اعتبار مالیاتی، قسمتی از ریسک فعالیت فناورانه را برعهده می گیرد
صدری مهر اضافه کرد: اما اگر فعالیت مطالعه و توسعه به نتیجه مورد انتظار نرسد، این مساله به معنای بی فایده بودن حمایت نیست؛ چونکه دولت از راه سازوکار اعتبار مالیاتی، قسمتی از ریسک این فعالیت را بر عهده گرفته است. در حقیقت، صنعت از این امکان برخوردار می شود که برای حل مسایل خود وارد فعالیتهای فناورانه پرریسک شود و در صورت موفقیت، منافع آنرا به دست آورد؛ در صورتیکه قسمتی از ریسک و هزینه های این مسیر از راه مشوق های دولتی پوشش داده می شود.
وی تاکید کرد: چنین مشوق هایی صنعت را به انجام مطالعه و توسعه ترغیب می کند و سبب می شود بنگاه ها بدون نگرانی بالاتر از حد از احتمال به نتیجه نرسیدن پروژه ها، برای رفع مشکلات خود به سراغ فناوری های پیشرفته بروند. ما هم تلاش می نماییم در عرصه های مختلف، مشوق هایی از این جنس تعریف کنیم؛ برای اینکه این مشوق ها می توانند به شکل حقیقی صنایع را بسمت نوآوری و گسترش فناوری سوق دهند.
تقسیم نقش دستگاههای اجرائی برای تحقق اهداف پیام رهبری
صدری مهر در آخر ضمن اشاره به نقش معاونت علمی در هماهنگی سیاستهای علم و فناوری کشور اظهار داشت: معاونت علمی بعنوان هماهنگ کننده حوزه سیاستهای علم، فناوری و اقتصاد دانش بنیان، به دنبال پیام اخیر رهبر انقلاب، جلسات مختلفی برگزار می نماید و در این جلسات، تعیین نقش و تقسیم وظایف میان دستگاههای اجرائی فعال در عرصه علم و فناوری در دستور کار قرار دارد.
وی اضافه کرد: تلاش می نماییم نکات، الزامات و وظایف طرح شده در این پیام را میان دستگاههای مختلف تقسیم و مسئولیت هر بخش را مشخص نماییم که با هماهنگی و همراهی همه نهادهای کشور، بتوانیم به اهداف مورد تاکید در این پیام دست یابیم.
بطور خلاصه محمدجواد صدری مهر، معاون توسعه اقتصاد دانش بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، در گفتگو با گزارشگر مهر، ضمن اشاره به پیام اخیر رهبر معظم انقلاب به مدال آوران و نخبگان، گفت: در پیام رهبری نگاه نخبگی فراتر از علم و فناوری است یعنی هرکسی که توانایی خاصی در هر زمینه ای دارد و می تواند تاثیرگذاری ویژه ای داشته باشد، در این پیام نخبه فرض شده است. این مسئله این پرسش را مطرح می کند که چرا ظرفیت های مشابه در داخل کشور کمتر دیده و برجسته می شوند؟ این مسئله به جهت تغییر شاخصها و به روزرسانی معیارهای ارزیابی است.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب